Kinderarmoede leidt tot minder tandartsbezoeken op latere leeftijd
Tandartsen kunnen kinderen uit achtergestelde gezinnen van vroeg af aan bereiken via scholen en buurtprogramma's, zonder te wachten op volwassenheid.
Wat het onderzoek aantoont
Kinderen die opgroeien in sociaaleconomische deprivatie bezoeken tandartsen als tiener en volwassene 12-16% minder vaak voor preventief onderzoek. Dit blijkt uit een nieuw onderzoek van de Universiteit van Bristol. Opvallend is dat dit patroon ook zichtbaar is op 17-jarige leeftijd, wanneer tandheelkundige zorg via de NHS gratis is. Dit suggereert dat de oorzaak niet alleen financieel is.
Waarom minder regelmatige bezoeken
Het onderzoek wees uit dat twee factoren bepalend zijn voor regelmatig tandartsbezoek. Ten eerste: hoe belangrijk jongeren het zelf vinden om hun tanden te onderhouden. Dit beeld wordt gevormd tijdens de adolescentie door verschillende ervaringen en socialisatie, bovenop de gevolgen van vroege sociaaleconomische achterstelling. Ten tweede speelt tandheelkundige angst een rol. Deze angst trof 8,2% van de onderzochte groep en voorspelde onregelmatig bezoek op zowel 17 als 23-jarige leeftijd.
Vroege interventie nodig
Onderzoeker Amira Mohamed stelt dat vroeg ingrijpen essentieel is. Veel aandacht gaat nu naar het vergroten van toegang tot tandheelkundige zorg voor volwassenen, maar dit is te laat. In plaats daarvan pleiten onderzoekers voor gerichte mondgezondheidseducatie voor kinderen en jongeren, en voor buurtgerichte programma's die regelmatige tandartsbezoeken aanmoedigen. Dit kan de ongelijkheid vanuit kinderarmoede helpen verminderen.
Het onderzoek gebruikte gegevens van 2.468 deelnemers op 17-jarige leeftijd en 1.639 deelnemers op 23-jarige leeftijd uit de longitudinale 'Children of the 90s'-studie van de Universiteit van Bristol. Hoewel 91% van de 17-jarigen regelmatig naar de tandarts ging, daalde dit percentage naar 71,3% op 23-jarige leeftijd. Ondanks dat de onderzochte groep relatief welgesteld was, werden nog steeds aanzienlijke ongelijkheden gevonden, wat op een veel ongelijker beeld in het bredere Verenigd Koninkrijk kan wijzen.
Veelgestelde vragen
Waarom gaan kinderen uit arme gezinnen minder naar de tandarts, zelfs als het gratis is?
Cost is niet de enige factor. Het onderzoek toont aan dat hoe belangrijk kinderen het zelf vinden om hun tanden te verzorgen veel meer invloed heeft. Deze waardering wordt gevormd door ervaringen en socialisatie tijdens de adolescentie, naast de gevolgen van sociaaleconomische deprivatie in de vroege jeugd.
Hoe sterk is het effect van kinderarmoede op latere tandartsbezoeken?
Kinderen met sociaaleconomische achterstelling zijn 12-16% minder waarschijnlijk om als tiener en volwassene regelmatig naar de tandarts te gaan, zelfs op 17-jarige leeftijd wanneer NHS-zorg gratis is.
Welke andere factoren voorspellen onregelmatig tandartsbezoek?
Tandheelkundige angst is een tweede belangrijk voorspeller van onregelmatig bezoek en trof 8,2% van de onderzochte groep op zowel 17 als 23-jarige leeftijd.
Wanneer zou je aan mondgezondheid moeten werken om ongelijkheid te voorkomen?
Vroeg in het leven, via gerichte onderwijs voor kinderen en jongeren, en buurtprogramma's die regelmatig tandartsbezoek aanmoedigen. Wachten tot volwassenheid lost het probleem niet op.
