Ivoren Kruis congres: voeding is sleutel tot mondgezondheid
Voeding bepaalt mondgezondheid minstens zoveel als hygiëne. Leer hoe je patiënten effectief begeleidt met gedragsverandering.
Het Ivoren Kruis jaarcongres stond in het teken van de relatie tussen voeding en mondgezondheid. Zes sprekers bespraken hoe cariës meer is dan alleen een gevolg van suikergebruik en slechte hygiëne. Het immuunsysteem, microbioom, omgeving en gedrag spelen even belangrijk een rol.
Hoe voeding het microbioom en de mondgezondheid beïnvloedt
Huisarts Jacqui van Kemenade wees erop dat obesitas niet alleen een kwestie van leefstijl is. Mensen die veel zitten, ervaren een trager metabolisme omdat het lichaam denkt energie te moeten sparen. Bij diabetes type II leidt overmatige insulineproductie tot vetopslag rond organen, wat immuunstoornissen kan veroorzaken. Omdat iedereen een ander microbioom heeft, reageert elk lichaam anders op voeding. Een breed dieet werkt niet voor iedereen.
Egija Zaura beschreef de mond als een oerbos met een kwetsbaar microbieel ecosysteem. Na 48 uur zonder poetsen zonder suikergebruik blijft de biofilm onder 50 micrometer. Met veel suiker vormt zich een dik laagje tandplak omdat bacteriën sneller groeien. Een evenwichtig microbioom is daarom cruciaal voor mondgezondheid.
Suiker, voedingsindustrie en gedragsverandering
Professor Marthe Walvoort legde uit dat suiker niet inherent slecht is. Alle cellen hebben suiker nodig, en glucose is essentieel voor hersenen en spieren. Het gaat om hoeveelheid en timing. Appelsap geeft snelle suikerpiek en dip, maar een hele appel met vezels dempt deze pieken. Walvoort startte het programma Slim Smullen met recepten zonder suiker en bakkursussen voor kinderen.
Luc Hagenaars toonde hoe internationale voedselbedrijven voedingsproblemen als individuele schuld frameren in plaats van collectieve uitdaging. Ultrabewerkte voeding bevat meer calorieën en minder vezels, wat gezondheid ondermijnt. Mondzorgverleners moeten zich organiseren met andere professionals en beleidsmakers om tegen deze machtsblokken op te treden.
Denise Leusink en Lotte van der Schoot presenteerden de Uitblinkers-gespreksMethodiek voor ouders en kinderen. Ouders worstelen met eetconflicten en weten vaak niet hoe voeding mondgezondheid beïnvloedt. De methodiek helpt door gelijkwaardigheid en vertrouwen centraal te stellen en concrete handelingen te kiezen in plaats van alles tegelijk te veranderen.
Veelgestelde vragen
Wat is de relatie tussen voeding en cariës?
Cariës is niet alleen gevolg van slechte hygiëne of suiker. Het immuunsysteem, microbioom, omgeving en gedrag spelen minstens zoveel rol. Met veel suiker groeien bacteriën sneller en vormt zich dik tandplak. Een evenwichtig microbioom helpt dit tegen te gaan.
Hoe kan ik patiënten effectief adviseren over voeding?
Gebruik een gespreksMethodiek als Uitblinkers die gericht is op gelijkwaardigheid en vertrouwen. Kies één concrete uitdaging en één actie in plaats van alles tegelijk aan te pakken. Werk iteratief: proberen, leren en bijstellen.
Waarom verschillen suikerreacties tussen mensen?
Iedereen heeft een ander microbioom in de darmen. Dit zorgt ervoor dat dezelfde voeding verschillende suikerpieken en reacties veroorzaakt. Dit is ook de reden waarom één advies niet voor iedereen werkt.
Is suiker eigenlijk nodig voor het lichaam?
Ja, glucose is essentieel voor hersenen en spieren. Alle cellen hebben suiker nodig. Het probleem is overtollig gebruik en industrieel bewerkte voeding die veel calorieën bevat maar weinig vezels.
Welke rol spelen voedselbedrijven in mondgezondheidsproblemen?
Grote voedselbedrijven frameren voedingsproblemen als individuele schuld in plaats van collectieve uitdaging. Mondzorgverleners moeten samenwerken met beleidsmakers en andere professionals om tegen deze invloed op te treden.
