Ierland wil directe toegang voor mondhygiënisten invoeren
Lerend voor Nederlandse tandartsen: discussies over taakdelegatie en directe toegang spelen ook hier; Ierse ervaring biedt inzicht in workforce-planning.
Shift van verwijzing naar directe patiëntentoegang
Ierland overweegt een hervorming van het Tandheelkundig Wettelijk Kader om mondhygiënisten directe toegang tot patiënten te geven zonder verplichte verwijzing van een tandarts. Deze verandering zou preventieve mondzorg, screenings en parodontale behandelingen mogelijk maken zonder voorafgaande controle door een tandarts. Momenteel werken Ierse mondhygiënisten onder een indirect-access-model dat tandartsen als poortwachter positioneert. Op de jaarlijkse conferentie van de IDHA in Cork in november 2025 gaf minister Jennifer Carroll MacNeill aan dat de regering open staat voor hervorming.
Aanpak van een acute personeelsknapte en wachtlijsten
Ierland kampelt met een ernstig capaciteitstekort in mondzorg. Momenteel wachten meer dan 105.000 kinderen op screenings, terwijl het HSE slechts ongeveer 40 mondhygiënisten in dienst heeft. Door mondhygiënisten directe toegang te geven, kunnen screenings en preventieve behandelingen sneller worden uitgevoerd, waardoor tandartsen zich kunnen richten op complexere werkzaamheden. Dit verbetert efficiëntie en verkort wachtlijsten aanzienlijk.
Professionele ontwikkeling en teamwerk
Het voorstel omvat verplichte doorlopende professionele ontwikkeling (CPD) voor mondhygiënisten om klinische excellentie te waarborgen. Grotere professionele autonomie zou hun verantwoordelijkheid en carrièreperspectief versterken. Deze benadering sluit aan bij WHO-richtlijnen voor innovatieve zorgmodellen en erkent dat effectieve mondzorg het gevolg is van samenwerking tussen tandartsen en mondhygiënisten, niet van competitie. De IDHA werkt sinds november 2025 met een lobbyist aan het invoeren van wetswijzigingen in het Dáil.
Veelgestelde vragen
Wat is directe toegang voor mondhygiënisten in Ierland?
Directe toegang stelt mondhygiënisten in staat preventieve mondzorg, screenings en parodontale behandelingen direct aan patiënten te leveren zonder verplichte verwijzing of voorafgaande controle door een tandarts. Mondhygiënisten kunnen patiënten terugverwijzen als zij tandheelkundige aandoeningen ontdekken.
Hoeveel kinderen wachten op tandheelkundige screening in Ierland?
Meer dan 105.000 kinderen staan op wachtlijsten voor screening in Ierland. Dit is een van de aanleidingen voor de besproken hervorming van de wet en de bevoegdheden van mondhygiënisten.
Wanneer wordt de wet in Ierland gewijzigd voor directe toegang?
De IDHA verwacht invoering van een wetsvoorstel in het Dáil, maar een exacte datum is nog niet bekend. Sinds november 2025 is actief lobbywerk gaande bij ministers om deze wijziging van de Dental Act voort te stuwenen.
Hoeveel mondhygiënisten werken momenteel in het Ierse HSE?
Het HSE heeft momenteel ongeveer 40 mondhygiënisten in dienst, een getal dat ver onder de vraag naar preventieve zorg uitkomt en medewerker is aan de huidige wachtlijsten.
Sluit dit voorstel aan bij internationale richtlijnen?
Ja, het voorstel sluit aan bij de World Health Organisation Global Oral Health Action Plan 2023-2030, die transities naar preventiegericht tandheelkundig beleid aanbeveel en innovatieve personeelsmodellen ondersteunt.
