Tandarts Cat Edney: preventie begint buiten de praktijk
Tandtherapeuten werken onder verouderde regelgeving en praktijken missen implementatieplannen voor nieuw beleid; vorig jaar gesproken maar nog altijd relevant.
Tandarts Cat Edney stelde op het North of England Dentistry Show dat echte verbetering van de mondgezondheid van het publiek veel eerder moet beginnen dan in de tandartsstoel. Met 20 jaar ervaring pleitte zij voor een fundamentele verschuiving in hoe de beroepsgroep preventie benadert en implementeert.
Preventie buiten de mondhygiënekamer
Edney benadrukte dat mondgezondheidszorg al moet starten bij de eerste afspraak van een moeder met de vroedvrouw en door het hele onderwijs moet worden geïntegreerd. De huidige situatie is problematisch: in het nationale leerplan komen tanden slechts twee keer voor, en er is geen doorlopende, gecoördineerde zorg waarbij tandartsen, artsen, maatschappelijk werkers, ouders en gemeenschapsgroepen samenwerken. De sector praat veel over deze kwesties, maar volgens Edney gebeurt dat in een 'echo chamber' waarbij boodschappen vooral bereiken wie al in de tandheelkunde werkt, niet het publiek zelf.
Beleid zonder implementatieplan
Hoewel tandtherapeuten sinds kort rechtstreeks toegang hebben en NHS-controles kunnen uitvoeren, mist de praktijk een duidelijk routekaart. Edney stelde dat tandartsen nog altijd als 'mini-bedrijf binnen een bedrijf' functioneren. Echte multidisciplinaire zorg bestaat niet: teamleden werken in strak afgebakende rollen en durven niet open met elkaar te communiceren. Tandartsenneurotische: geef tien tandartsen dezelfde patiënt en je krijgt elf behandelplannen. Erger nog: therapisten werken onder verouderde regelgeving uit 1963, waardoor een tandtherapeut bijvoorbeeld geen fluoride door een mondhygiëniste mag laten aanbrengen.
Digitalisering zonder integratie
Ondanks geavanceerde digitale scanning blijven kernclinische processen analoog, zegt Edney. Digitale gegevens over veranderingen in de mond van patiënten zijn opgesloten in scannersoftware en worden niet gekoppeld aan praktijkmanagementsystemen. Dit belemmert langetermijnmonitoring van verschijnselen als slijtage, gingivale retractie en occlusie, wat vooral belangrijk is in een vergrijzende populatie.
Het financiële knelpunt van preventie
Preventie levert geen inkomsten op. Medewerkers die controles, hygiëne-afspraken en voorlichting verzorgen, krijgen beperkte financiering en afspraken worden zo kort mogelijk ingepland: tandtherapeuten werken soms in 15 minuten. Dit maakt het onmogelijk om zinvolle preventie of aanvullend onderzoek uit te voeren. Edney pleitte ervoor dat praktijken bewust in teamleden investeren die werkelijke verandering teweegbrengen, ook al leidt dat niet onmiddellijk tot hogere inkomsten.
Veelgestelde vragen
Waarom begint preventie buiten de tandartspraktijk?
Edney stelt dat mondgezondheid al moet worden aangemoedigd bij de eerste afspraak van moeder met de vroedvrouw en door het hele onderwijs moet lopen. De beroepsgroep wacht nu tot patiënten in de stoel zitten, terwijl vroege interventie en educatie veel effectiever zijn.
Welke beperkingen gelden voor tandtherapeuten in hun werkzaamheden?
Tandtherapeuten werken onder regelgeving uit 1963 en kunnen bepaalde taken niet delegeren. Een tandtherapeut mag bijvoorbeeld geen fluoride door een mondhygiëniste laten aanbrengen en moet de tandarts opnieuw betrekken. Dit belemmert teamwerk en efficiëntie.
Waarom worden digitale patiëntgegevens niet gebruikt voor langetermijnmonitoring?
Geavanceerde digitale scanners genereren gegevens over veranderingen in de mond, maar deze zijn niet gekoppeld aan praktijkmanagementsystemen. Edney ziet dit als gemiste kans voor monitoring van slijtage, tandvleesterugtrekking en occlusie, vooral in een vergrijzende bevolking.
Hoe kan preventieve zorg beter worden gefinancierd?
Preventieve afspraken (controles, hygiëne, voorlichting) krijgen beperkte financiering en worden zeer kort ingepland. Edney betoogt dat praktijken bewust in teamleden moeten investeren die preventie mogelijk maken, ook al leidt dat niet direct tot hogere inkomsten.
Wat ontbreekt bij de implementatie van nieuw tandheelkundig beleid?
Edney stelt dat de beroepsgroep nieuw beleid ontvangt (zoals directe toegang voor tandtherapeuten) maar geen implementatieplan. Praktijken weten niet hoe dit in hun werkingspraktijk uit te voeren, waardoor traditionele structuren intact blijven.
